YAŞLI ADAM VE DENİZ

YAŞLI ADAM VE DENİZ /Ernest Hemingway

Avcı ,toplayıcı atalarımızdan bu yana süregelen bir gerçek avlanmak. Daima bir varoluş biçimi, bir güç gösterisi, bir kazanç kapısı ve bir sosyal kabul ediliş miti olmuştur av. Toplumsal yaşamı destekler ve sürdürebilirliği sağlar aynı zamanda bireyselliğe izin verir. Çünkü av; avcı ve av arasındaki derin mücadeledir. Bu mücadele pek çok açılıma sahip. Bunlardan en bilinmezi insanın avlanma davranışı. Çünkü doğadaki tüm piramit hayatta kalmak üzerine  inşa edilmiştir. En önemli avcılar bile ihtiyaçlarına göre avlanır. Oysa insanın av davranışı totaliter tarımla birlikte yerini çiftliklere, mandıralara ve silolara bıraktı. Hele günümüzde artık marketlere ve alışveriş merkezleri ihtiyaç giderme yerleri haline gelmiş durumda. Ama elbette av bir “spor” olsa da sosyal statü sembolü olmaya devam etmekte. Kitap bunların dışında Amerika’nın ekonomik buhranlı yılların da yazılmış bir roman.
Zor yıllar ve kapitalizm hüküm sürerken bir balıkçı kasabasının var olmaya çalışan küçük insanları içinde bir yalnız yaşlı balıkçı. Kabul edilmiş ve fakat sonradan lanetlenmiş. Av yapamadığı için uğursuz sayılmış.
“Talih insana her an, hiç tanınmayacak biçimlerde gelen bir şeydir.”
Bir çocuk asi, insancıl ve inatçı. İki insan arasındaki ilişkinin labirenti arasında gidip gelen bir av olma sorunu. Av olma sorunu diyorum çünkü avcıların ve avın kavramı da değişken elbette; zaman ve mekana göre. Avcı bir toplumda avlanamazsanız artık bir avsınızdır. Sosyal statünüzü kaybettiğiniz noktada görünmez olursunuz. Kendinizi ispat etmeniz istenir sizden daima. Tek çıkışınız vardır ispat etmek; hem kendinize hem de sosyal çevrenize. Bir de yanınızda örnek olmanız öğretmeniz gereken bir çocuk vardır.  Bu yaman bir çelişkiyi doğurur, şansızlığını uğursuzluğunu bulaştırmak istemez bu çocuğa ama avlanması yeniden hayat bulması için gereklidir bu çocuk.
Sonra av başlar işte o zaman da başka bir soru başlar av kimdir avcı kimdir. Vahşi doğada güç kavramı çok değişken. Şarta ve adaptasyon yeteneğine bağlı. Bir kayık, yaşlı adam, av malzemeleri ve bir av; büyük istenen ve arzulanan bir av. Ama durumu değiştiren parametre ise tecrübe ve sabır. Fiziksel mücadele ile geçen günlerin ardında eve dönüş…
Keyifle okuyunuz!

Ömer AYDEMİR